نوعى استعاره لطيف به كار رفته ، چون بطورى كه گفته‌اند : حذر و احتياط را آلت براى دفاع شمرده ، همانطور كه سلاح ، گرفتنى و برداشتنى است ، احتياط را هم گرفتنى شمرده است . * ( « وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ ) * . . . * ( مَيْلَةً واحِدَةً » ) * اين جمله در مقام بيان علت حكمى است كه در اول آيه در مورد كيفيت نماز خوف بيان كرد ، مىفرمايد : اينكه گفتيم اينطور نماز بخوانيد و نماز خوف را براى شما تشريع كرديم علتش اين است كه كفار بسيار دوست مىدارند شما با سرگرم شدن به نماز از اسلحه و ساز و برگ خود غفلت كنيد و با يك حمله بر شما بتازند . * ( « وَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ . . . » ) * اين جمله بيانگر تخفيفى ديگر در كيفيت نماز خوف است ، و آن اين است كه گاه مىشود كه يا بخاطر باران و يا بيمارى ، حمل اسلحه در نماز مشكل مىشود ، مىفرمايد : اگر به اين جهات كه گفته شد از حمل اسلحه ناراحت مىشوند ، حرجى بر آنان نيست كه بدون اسلحه نماز بخوانند اما به شرطى كه احتياط داشته باشند ، و از كفار غفلت نورزند ، چون كفار همه اهتمامشان به غافلگير كردن آنان است . * ( « فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ فَاذْكُرُوا اللَّه قِياماً وَقُعُوداً وَعَلى جُنُوبِكُمْ . . . » ) * دو كلمه « قيام » و « قعود » هم ممكن است جمع قائم و قاعد باشند و هم اينكه مصدر باشند ، و در هر حال در اين آيه شريفه حال از ذكر خدايند . و همچنين جمله : * ( « عَلى جُنُوبِكُمْ » ) * كه آن نيز حال است ، و آوردن اين سه حال كنايه است از استمرار ذكر ، بطورى كه همه احوال را فرا گيرد . ( مىفرمايد : وقتى نمازتان تمام شد بطور دائم و در همه احوال خداى تعالى را به ياد آوريد . ) * ( « فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ » ) * مراد به « اطمينان » استقرار است و چون جمله مورد بحث در مقابل جمله : * ( « وَإِذا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ . . . » ) * قرار گرفته ، از ظاهر آن بر مىآيد كه مراد به اين استقرار ، برگشتن از سفر جنگ به وطن است ، سياق هم اين معنا را تاييد مىكند ، و بنا بر اين مراد به اقامه نماز در وطن ، نشكستن آن و تمام خواندن آن است ، زيرا تعبير از نماز خوف به نماز شكسته اشاره اى به اين معنا دارد . * ( « إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً » ) * كتابت كنايه است از واجب بودن و واجب كردن ، مىفرمايد : نماز بر مؤمنين نوشته و واجبى است داراى وقت نظير آيه شريفه : « كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ